Uitgelicht bericht

Welkom op de site van oud Genemuiden

Luiemotte Unesco

Deze site geeft toegang tot allerlei informatie over de historie van Genemuiden. De rode draad vormt de Stichting Vrienden van oud Genemuiden.

Door middel van een klein museum (het Historisch Centrum Genemuiden) en een aantal werkgroepen houden we als vrienden de historie levend.

Natuurlijk zouden we u graag als donateur verwelkomen. Voor een geringe bijdrage ontvangt u onze viermaandelijkse uitgave van het blad Oud Nieuws. Daarnaast heeft u gratis toegang tot ons museum.

Nieuw boek familie Altena!

Jan Altena Hzn. uit Hardenberg heeft een boek over zijn familie geschreven. Het kreeg als titel: “Een Hannekemaaier verstrikt in het Vechtdal”. Naast de beschrijving van zijn zoektocht naar de oudste stamvader, bevat het boek de parenteel van zijn familie uit Genemuiden en van een niet verwante familie uit Laar (Duitsland). Jan Altena vond zijn oudste stamvader terug in Milligen, gemeente Dalfsen. Hij is dan terug tot het jaar 1675. Het 368 bladzijden tellende boek bevat verhalen uit het verleden over zijn familie Altena, maar ook over een aantal plekken langs de Vecht in de gemeenten Hardenberg en Dalfsen met de naam Altena/Altona, waarvan de herkomst niet kon worden achterhaald.

De ouders van Jan Altena Hzn. zijn afkomstig uit Genemuiden, waar heden ten dage nog veel familieleden wonen. Hij heeft zaterdag 3 november 2018 het boek over zijn familie aan Andres Post, documentatiemedewerker van de Stichting Vrienden van Oud Genemuiden, aangeboden. Dit gebeurde in het Historisch Centrum Genemuiden, Hoek 27. Het boek is te bestellen bij boekhandel Heijink te Hardenberg of via de link naar de shop http://heijink.mijnbestseller.nl/books/126032.

Andres Post (rechts op de foto) van het Historisch Centrum Genemuiden neemt het boek van Jan Altena in ontvangst.

Nieuwe Greentebrug geopend

Wethouder Maarten Slingerland en voormalig wethouder Arie Speksnijder, Sijm van Lente en Robert Pleijsier van de Stichting de Vrienden van Oud Genemuiden namen vanmiddag de Greentebrug officieel in gebruik, door de brug over te steken. Op de brug ontstond op die manier een ontmoeting tussen jong en oud, en dat symboliseerde de verbinding die de brug maakt tussen het oude, en het nieuwe Genemuiden op het Tag.

15 Jaar geleden is al begonnen met de voorbereidingen voor het aanleggen van een brug op de plek waar vroeger ook al een brug heeft gelegen zo vertelde Henk Beens in zijn openingswoord. Een groot aantal verschillende groepen uit Genemuiden heeft zich sterk gemaakt voor de brug. Door de brug ontstaat een mooi beeld aldus Henk Beens.

De brug symboliseert de overgang van het oude naar het nieuwe centrum. Het was deze plek waar ‘buuznsnieders’, boerenknechten en meiden zich ’s morgens vroeg verzamelden en vertrokken voor het snijden van biezen en melken van het vee. De op de landerijen gedroogde en voor Genemuiden zo belangrijke biezen, werden over deze brug de stad in gebracht. Ook op dit moment is deze brug nog steeds een belangrijke passage. Het is de overgang tussen het (hoger liggende) oude centrum en de (laag gelegen) nieuwe woonwijken. De straat die hier tegenwoordig loopt heet dan ook heel toepasselijk ‘De Koppel’.

De aanleg van de brug van De Koppel is een onderdeel van het Centrumplan Genemuiden. Via een traject van inwonersparticipatie is de aanleg van de brug vorm gegeven en door een werkgroep uitgevoerd. Deze werkgroep bestaat uit vertegenwoordigers van de Volksijsbaanvereniging De Eendracht, Stichting Stadswacht, Stichting Vrienden van Oud Genemuiden, Middenstandsvereniging en de kerken. Door subsidies van onder andere de provincie Overijssel en de Rabobank, en Provisoorfonds en een bijdrage van de gemeente is dit financieel mogelijk gemaakt.

 

Mooie expositie muziek- en zangverenigingen!

In samenwerking met onze Stichting hebben een aantal zangverenigingen en oud-leden van de vroegere muziekvereniging ‘Ons Genoegen’ een expositie samengesteld: Vaandels, uniformen, foto(boeken), krantenartikelen,… Een verzameling van spullen die een interessant inkijkje geeft in het muzikale verleden van onze woonplaats Genemuiden.

De expositie is geopend op Monumentendag en te zien tot en met de Genemuider Biestemaerk.

Klik hier voor de film van GenemuidenActueel.nl

 

 

 

Project afgerond: Het oude torenuurwerk in gebruik genomen!

“Dit is toch van een onbeschrijflijke schoonheid….”, zegt Loek Romeyn van de Stichting tot Behoud van Torenuuwwerk als hij in ’t Olde Staduus kijkt naar het torenuurwerk dat daar sinds kort pontificaal aan een muur hangt. In 1949 afgedankt als oud ijzer, maar nu weer in oude glorie hersteld in ’t Olde Staduus. Tijdens Open Monumentendag is het ook te zien voor het grote publiek.

Het uurwerk is gemaakt door de beroemde firma Van Bergen uit Midwolda en kwam in 1883 in de toren van toen net nieuw gebouwde kerk. Na de Tweede Wereldoorlog werd besloten het uurwerk te vervangen. Het haperde nogal eens en bovendien was de techniek ondertussen veranderd. “Wie toen heeft besloten om het uurwerk te bewaren en niet bij het oude ijzer te zetten, verdient eigenlijk een onderscheiding”, vindt Romeyn. Dat lot ondergingen namelijk veel oude uurwerken, zelfs die uit de middeleeuwen.

Via de gemeentewerf belandde het uurwerk in het Historisch Centrum, waar het echter al jarenlang in een depot stond. “En dan heb je er eigenlijk niets aan…”, aldus Sijm van Lente van de Stichting Vrienden van Oud-Genemuiden. Samen met de Genemuider klokkenliefhebber Jan Pleijsier en de stichting van Romeyn werd daarom gewerkt aan een restauratieplan dat na jaren van voorbereiding uiteindelijk lukte. Daelmans Klokken uit Lierop restaureerde het uurwerk dat na 69 jaar stilstand ook weer in werking werd gezet.

Het bleek vervolgens deze week nog geen sinecure om het gevaarte op de eerste verdieping van het voormalige stadhuis te krijgen, vertelt Van Lente. “Ondanks al het opmeten, bleek dat het uurwerk maar net door de voordeur kon. We hielden twee centimeter over. Maar helaas paste het net niet in de lift. Toen we wat tandwielen eraf haalden, paste het wel net. Opnieuw twee centimeter over…”

En dus kon voor een volle zaal genodigden het uurwerk in gang worden gezet. Romeyn is laaiend enthousiast over de techniek en de mooie restauratie, waaraan hij zelf veel heeft gewerkt, net als Pleijsier, die onder meer al het houtwerk voor zijn rekening nam. Om exact 5 uur klinkt een prachtig geluid in ’t Olde Staduus. De klok is weer helemaal terug in Genemuiden.

Tekst met dank aan Erik Driessen, De Tekstkenner (Genemuiden Actueel)

Klik hier  voor de fotoreportage van van Gaellemuun.nl

Klik hier voor de film en foto’s op GenemuidenActueel

Klik hier voor de film en foto’s op Breman.net

 

1 mei: Buurt en familie zetten Luiemotte voort!

Tradities trekken zich weinig aan van regen en wind. En dus trokken er dinsdag ‘gewoon’ twee luiemottes door de straten van Genemuiden. Met het bekende gezang maakten ze de mensen wakker die langer dan strikt noodzakelijk op bed lagen. Rond half acht kwamen de twee luiemottes aan in de Irenestraat, de traditionele eerste stop.

Ooit trokken tientallen van dit soort gezelschappen voor dag en dauw door Genemuiden. Luiemotte op 1 mei was een dag waarnaar iedereen uitkeek. Tegenwoordig is het vooral spannend of er luiemottes door de straten gaan. Op maandag sijpelden de eerste berichten door dat toch weer twee groepen aan de slag waren gegaan. En die informatie bleek te kloppen.

De eerste luiemotte komt uit de kant van de Stuivenbergstraat naar de Irenestraat. Het blijkt een creatie gemaakt door buurtbewoonsters van de Gans. “Twee jaar terug heb ik ook een keer meegedaan en nu hebben we het samen met de buurt gedaan. Heel leuk, ondanks dat het weer heel slecht is”, zegt buurtbewoonster Van Dijk die de stoet begeleidt. Vrienden van Oud-Genemuiden tellen snel het aantal kinderen, zodat ze straks het juiste aantal medailles kunnen bestellen.

Niet veel later komt een groep aanlopen vanaf de Julianastraat. In het gezelschap Van der Steegen, Pleijsiers en Lasten. “We doen voor de eerste keer mee: een familieaangelegenheid”, vertelt Robert Pleijsier. “Ooms en tantes hebben meegewerkt. Heel leuk om samen zo’n Luiemotte te maken. Vooral de saamhorigheid en de gezelligheid”, klinkt het. Afgelopen zaterdag is de creatie in elkaar getimmerd en op maandag zijn de veldbloemen bij elkaar geplukt. Dat viel nog niet mee, omdat nog niet alle bloemen volop in bloei zijn.

Na de regenachtige ochtend was de avond Luiemotte veel beter gezind. Burgemeester Bilder prees de makers van de luiemottes voor hun moed om zelfs vanmorgen bij het slechte weer, en de harde wind toch op pad te gaan. Ook prees hij de kinderen en hun ouders voor het maken van de luiemottes, en daarmee het in stand houden van de traditie.

Één van de groepen deed dit jaar voor het eerst mee. Bilder complimenteerde de nieuwe deelnemer met de mooie luiemotte, en moedigde hen aan om ook volgend jaar mee te doen met de opmerking “Tot volgend jaar”.

De kinderen kregen van Bilder allemaal een lintje uitgereikt. Ook kregen ze een lekkere zak snoep. Er zijn geen prijzen meet te verdelen. Het wedstrijd-element is een paar jaar terug afgeschaft omdat het voor beginners steeds lastiger werd om mee te doen. Daardoor zijn luiemottes nu wat eenvoudiger, net als vroeger, en is gemakkelijker om er één te maken.

“Vandaag waren er twee Luiemottes en daar zijn we blij mee. Een mooie, oude traditie blijft zo in stand.” zo laat de St. Vrienden van oud Genemuiden bij monde van Sijm van Lente weten. “De deelnemende kinderen krijgen op donderdag 17 mei een medaille uitgereikt in het Historisch Centrum Genemuiden” aldus van Lente.

Vervolgens vertrokken de Luiemottes naar de Meente waar de centrale hal ook volledig gevuld was met belangstellenden die, gezien hun leeftijd waarschijnlijk al vele Luiemottes gezien hadden.

Klik hier voor de foto’s van:

Met dank aan GenemuidenActueel, Breman.net en Gaellemuun.nl

 

Luiemotte, luiezotte, op goan stoan!

Op dinsdag 1 mei is het weer zover: Luiemotte. Langzamerhand wordt het dus tijd om plannen te gaan maken en aan de slag te gaan.

Volgens de traditie wordt dit feest gevierd op de eerste dag van mei. Al sinds mensenheugenis is het de gewoonte dat dan in de vroege ochtend de kinderen met de Luiemottes door de straten van Genemuiden trekken. Met hun gebel en gezang wekken zij de langslapers en roepen hen op uit bed te komen. Ook dit jaar zal de Stichting Vrienden van Oud Genemuiden deze traditionele voorjaarsviering organiseren.

Om het maken van een Luiemotte te stimuleren, zijn de regels eenvoudig. Maak het niet te ingewikkeld, dat deed men vroeger ook niet. Een Luiemotte maken is niet zo moeilijk als het lijkt: de basis wordt gevormd door een ladder met daaroverheen een wit laken. Verder kan er wat gaas of een gebogen buis worden gebruikt om wat vorm aan het geheel te geven.

Het belangrijkste is echter de versiering. Omdat het om een lentefeest gaat, moet die voor een deel uit weidebloemen bestaan. Maar ook ander natuurlijk materiaal mag gebruikt worden. Een enkel lint, slinger of iets dergelijks is ook geen probleem.

Er wordt een klein kind (of een pop) meegedragen (vroeger was dit een langslaper die hiervoor uit zijn bed werd gehaald), want de luilakken worden immers gemaand om op te staan! Je kunt zelf bepalen hoe lang je een Luiemotte maakt (lange of korte ladder). Rond een Luiemotte moeten niet teveel kinderen lopen. Een lange Luiemotte telt maximum acht personen. Als men een korte Luiemotte maakt, moet het aantal deelnemers hierop aangepast worden. Er zijn geen regels welke kleding de deelnemers moeten dragen. Men kan dat zelf bepalen. Er worden geen prijzen toegekend. Iedere deelnemer wordt op dezelfde manier beloond!

Op de ochtend van dinsdag 1 mei mogen de Luiemottes vanaf 7.00 uur vrij door Genemuiden trekken. Om half acht moeten ze zich melden bij de controlepost bij groentewinkel De Lange aan de Prinses Irenestraat. Rond kwart voor 8 verzamelen de Luiemottes zich op de Kaai, voor ’t Olde Staduus. De deelnemers krijgen daar een versnape­ring.

’s Avonds om zeven uur verzamelen de Luiemottes zich bij het Historisch Centrum Genemuiden. Verwacht wordt dat de deelnemers hierna met de Luiemotte een rondgang maken door De Meente.

De Stichting Vrienden van Oud Genemuiden heeft al een aantal enthousiastelingen gesproken over het maken van een Luiemotte en ziet ook jullie Luiemotte graag op dinsdag 1 mei aanstaande!

Kijk hier hoe je een Luiemotte maakt!:

  • klik hier voor de handleiding
  • klik hier voor de fotogalerij
  • klik hier voor een film van het maken van een Luiemotte in 2015

 

13 April: Veurleezn op Zolder 2018

Op D.V. vrijdag 13 april organiseert de Gællemuniger Taelkrink weer de traditionele voorleesavond onder het motto: “Veurleezn op zolder”.

Afbeeldingsresultaat voor veurleezn op zolder

Voor de pauze zullen de verschillende Taelkrinkers voor het voetlicht komen met eigen (streektaal)werk: verhalen en/of gedichten in het Genemuider dialect.

Na de pauze is er dan weer het inmiddels bekende open podium! Ook niet-taelkrinkers kunnen dan hun verhalen en gedichten laten horen. Er gelden drie regels: de bijdrage moet in de streektaal zijn geschreven, de voorlezer moet het zelf geschreven hebben en om organisatorische redenen mag een bijdrage niet langer duren dan 10 minuten. Hoewel niet verplicht zou het wel prettig zijn als bezoekers, die tijdens het open podium wat voor willen lezen, dat vóór 12 april al even telefonisch laten weten aan bij Riek van der Wulp (tel. 0578-692561).

‘Veurleezn op zolder’  wordt gehouden in het Tapijtmuseum (Klaas Benninkstraat 2a) en de aanvang is om half acht. Vanaf 19.00 uur is de zaal open en is er koffie verkrijgbaar. De toegang is gratis; wel is er bij de uitgang een collecte ter bestrijding van de onkosten.

De Taelkrink hoopt weer op een goede belangstelling en veel verborgen talent!

Indrukwekkende avond over ‘een stad die reert…..’

Presentatie van de Stadsbrand van 1868 De herdenking van de grote stadsbrand van 150 jaar geleden leverde donderdagavond een volle zaal De Stadskamp in De Meente op. De Stichting Vrienden van Oud Genemuiden (waaronder de Taelkrink) reconstrueerde daarin de ramp die op Biddag 1868 een derde van Genemuiden in as legde. Genemuiden ‘reerde’ en die tranen bleven nog lang stromen.

Aan het einde van zaterdagavond 11 maart brak brand uit bij Bakker Gerrits van Dijk. Voordat Genemuiden het door had, grepen de vlammen zeker twintig woningen. De brand was overal en leidde tot paniek onder de bewoners. Ze vluchtten naar de haven en het Veerhuis, waar de gewonden en ontheemden werden opgevangen en verzorgd. Ook het gebouw bij de pont moest nat worden gehouden, omdat grote stukken vuur het veer bereikten. Sterker nog: zelfs in het Ambt Vollenhove vielen herinneringen aan de allesvernietigende brand neer.

Leden van de Taelkrink zetten de gruwelijke sfeer donderdagavond op indrukwekkende wijze neer. Ze kropen in de huid van burgemeester Hulst, dominee Leemans, de postbode en mevrouw Breman, die bijna haar maand oude zoontje Harm verloor. Die bracht ze in veiligheid bij een schipper in de haven, die vervolgens niet door had dat hij een baby moest verzorgen. Hij gooide het ‘pakketje’ in het ruim, waar moeder Breman later haar zoon leven terug vond. Harm Breman is de opa van de grondleggers van het huidige Breman-concern. Zo lang geleden is de ramp kortom nog niet.

De brand legde uiteindelijk 140 gebouwen en 39 hooibergen in de as, zeshonderd mensen raakten dakloos. Een enorm aantal, want Genemuiden had toen nog slechts ruim 2300 bewoners. Het nablussen duurde nog de hele maand maart. Een periode waarin Nederland zich ook ontfermde over het lot van het stadje. Overal werden inzamelingsacties gehouden, al sloeg het mededogen later enigszins om. In sommige media verschenen artikelen over de schuldvraag: Genemuiden zou slecht voorbereid zijn geweest op het vuur en ook niet erg open gestaan hebben voor hulp.

Ook in Genemuiden bogen mensen zich over de schuldvraag. De vingers, en meer, wezen naar bakker Van Dijk die het vuur zou hebben aangestoken. Tot die conclusie kwam justitie echter nooit. Van Dijk is vermoedelijk niet lang meer bakker geweest, want enige jaren later vulde hij als beroep ‘veehouder’ in toen hij in Wanneperveen het overlijden van een dochtertje meldde bij de burgerlijke stand. Genemuiden was nog lang in shock. De jaren naar de brand waren er regelmatig onlusten in de stad, onder meer toen de gemeente Het Weeshuis bouwde. Dat werd gezien als een prestigeproject in een tijd dat er wel andere zorgen leefden onder de bevolking.

Ergernis was er ook over het ramptoerisme. Ondernemers organiseerden zelfs ‘stoombootreizen’ naar de stad die zo ongenadig getroffen was door het vuur. Ook op zondag trokken ramptoeristen naar Genemuiden. Vreemde gezichten in de stad bleven komen. Honderden bouwvakkers uit het hele land hielpen bijvoorbeeld met de wederopbouw. Die ging wonderbaarlijk snel: al in mei zaten de eerste woningen weer onder dak en aan het einde van het jaar kon zelfs de gemeenteraad alweer vergaderen in het nieuwe stadhuis.

De herinneringen aan de vlammenzee bleef echter nog lang in de hoofden van de Genemuidenaren. De stad huilde. Hoe dat moet hebben gevoeld, maakten de leden van de Taelkrink donderdag knap duidelijk.

Tekst, met dank aan GenemuidenActueel.nl

Voor foto’s van deze avond van Breman.net, klik hier

Braand!

Op donderdag 8 maart aanstaande herdenkt de St. Vrienden van Oud Genemuiden de grote stadsbrand van 150 jaar geleden met een avondvullend programma: ‘Braand!’ De Taelkrink en medewerkers van het Historisch Centrum Genemuiden zullen met verhalen, liederen, beelden en toelichting een compleet beeld schetsen van wat er die rampnacht (en daarna) allemaal is gebeurd in Genemuiden.

Uit oude bronnen, krantenartikelen en archiefmateriaal is een nauwkeurig verloop samengesteld van de gebeurtenissen, die uiteindelijk een groot deel van Genemuiden verwoestten. Door een grauw decor en speciale effecten wanen de aanwezigen zich in het Genemuiden van 1868. Voor de pauze zal een streektaal-verteller de aanwezigen dan van uur tot uur meenemen door één van de zwartste nachten uit de Genemuider geschiedenis. De verteller wordt regelmatig onderbroken door een ‘ooggetuige’, die komt vertellen wat hem of haar die nacht is overkomen. De verhalen zullen worden afgewisseld met speciaal voor deze gelegenheid geschreven liederen, gezongen en begeleid door plaatselijke streektaalartiesten, o.a. Jan Last, Jenny van der Stelt en Wout Bekendam.

Na de pauze wordt er een meer feitelijke toelichting gegeven op allerlei aspecten van de brand. Verlucht met fotomateriaal via de beamer zullen medewerkers van het HCG nader ingegaan op allerlei zaken als de omvang van de schade, de brandbestrijding en uiteindelijk ook de wederopbouw.

De avond zal plaatsvinden op donderdag 8 maart in zaal De Stadskamp in de Meente. Aanvang 19.30 uur en de toegang is gratis. Wel is er bij de uitgang een collecte ter bestrijding van de onkosten.

De restauratie van het oude torenuurwerk gaat beginnen!

De Stichting Vrienden van Oud Genemuiden heeft eerder dit jaar plannen bekendgemaakt om het oude ambachtelijke uurwerk uit de toren van de Grote Kerk te laten restaureren. De oude Sint Nicolaaskerk is in 1882 volledig verwoest door brand. In 1883 zijn de huidige kerk en de toren gebouwd in neo gotische stijl. Onderdeel van deze bouw was het plaatsen van de klokken en het uurwerk. In 1949 werd het uurwerk uit de toren gehaald op het moment dat een elektrisch uurwerk werd geplaatst en de wijzerplaten van het muurwerk boven de galmgaten verplaatst werden naar de torenspits. Het oude uurwerk is vervolgens jarenlang opgeslagen geweest op de oude gemeentewerf. Sinds 1 januari 1975 heeft het Historisch Centrum Genemuiden, onderdeel van de Stichting Vrienden van Oud Genemuiden, het oude torenuurwerk in beheer.

In de afgelopen maanden heeft de Stichting Vrienden van Oud Genemuiden subsidies/financiële bijdragen van  instellingen en bedrijven ontvangen. Hoewel deze bijdragen nog niet voldoende zijn om de kosten van de restauratie en ingebruikstelling te kunnen betalen, is al wel opdracht gegeven om het uurwerk te laten restaureren. Toine Daelmans Klokken & Uurwerken uit Lierop zal de restauratiewerkzaamheden gaan uitvoeren. Dit gebeurt met behulp van een speciaal hiervoor geschreen restauratiebestek en onder toezicht van de proffesionele Stichting tot Behoud van het Torenuurwerk. Het uurwerk is donderdagmiddag 23 november opgehaald door Daelmans. De restauratie vindt plaats in de werkplaats in Lierop (bij Eindhoven).

Na restauratie krijgt het oude torenuurwerk (met een grote wijzerplaat om de tijd aan te geven) een mooie zichtbare plek  in de hal op de 1e verdieping van ’t Olde Staduus.

Klik hier voor de fotogalerij op Breman.net