Uitgelicht bericht

Welkom op de site van oud Genemuiden

Luiemotte Unesco

Deze site geeft toegang tot allerlei informatie over de historie van Genemuiden. De rode draad vormt de Stichting Vrienden van oud Genemuiden.

Door middel van een klein museum (het Historisch Centrum Genemuiden) en een aantal werkgroepen houden we als vrienden de historie levend.

Natuurlijk zouden we u graag als donateur verwelkomen. Voor een geringe bijdrage ontvangt u onze viermaandelijkse uitgave van het blad Oud Nieuws. Daarnaast heeft u gratis toegang tot ons museum.

3 maart: Veurleezn op zolder!

Veurleezn op zolder

Op vrijdag 3 maart organiseert de Gællemuniger Taelkrink, in het kader van “Meert-dialæctmoand”, weer een voorleesavond onder het motto: “Veurleezn op zolder”.

De maand maart is de landelijke dialectmaand en daar haken de plaatselijke dialectschrijvers bij aan met een voorleesavond. De Taelkrinkers zullen deze avond voor het voetlicht komen met eigen (streektaal)werk: verhalen en gedichten in het Genemuider dialect.

En na de pauze is er dan weer het open podium! Ook niet-taelkrinkers kunnen dan hun verhalen en gedichten laten horen. Er gelden drie regels: de bijdrage moet in de streektaal zijn geschreven, de voorlezer moet het zelf geschreven hebben en om organisatorische redenen mag een bijdrage niet langer duren dan 10 minuten. Hoewel niet verplicht zou het wel prettig zijn als bezoekers, die tijdens het open podium wat voor willen lezen, dat vóór 1 maart al even telefonisch te laten weten aan bij Riek van der Wulp (tel. 0578-692561).

‘Veurleezn op zolder’  wordt gehouden in het Tapijtmuseum (Klaas Benninkstraat 2a) en de aanvang is om half acht. Vanaf 19.00 uur is de zaal open en is er koffie verkrijgbaar. De toegang is gratis; wel is er bij de uitgang een collecte ter bestrijding van de onkosten.

De Taelkrink hoopt weer op een goede belangstelling en veel verborgen talent!

De Genemuider tijd uit 1883!

05c1c1d67ccf0d283001093988a797e1513e310f

Waar de wijzerplaten zijn, dat weet niemand. Die zijn weg. Maar het uurwerk, dat in 1883 in de toen na brand herbouwde kerktoren geplaatst werd, bestaat nog. Vanmiddag werd het door de gemeente, die er eigenaar van was, overgedragen aan de Stichting Vrienden van Oud Genemuiden. Die gaat er voortvarend mee aan de slag: de restauratie, die ongeveer een half jaar in beslag neemt, begint binnenkort.

Voor de foto’s klik hier

De Stichting Vrienden van Oud Genemuiden heeft plannen om het oude uurwerk uit de toren van de Grote of Sint Nicolaaskerk in Genemuiden te laten restaureren. De oude Sint Nicolaaskerk is in 1882 volledig verwoest door brand. In 1883 zijn de huidige kerk en de toren gebouwd in neo-gotische stijl. Onderdeel van deze bouw was het plaatsen van de klokken en het uurwerk. De klokken en het uurwerk werden waarschijnlijk gezamenlijk geleverd door de firma Van Bergen uit Midwolda. In de tweede wereldoorlog werden de klokken door de Duitsers geroofd om ze om te smelten en het brons te gebruiken in hun oorlogsindustrie. De klokken zijn niet teruggevonden na de oorlog en het orginele uurwerk Langestraat Kerk 001bleef alleen over. In 1949 werd het uurwerk uit de toren gehaald, waarschijnlijk op het moment dat de wijzerplaten van het muurwerk boven de galmgaten verplaatst werden naar de torenspits. Het oude uurwerk is vervolgens jarenlang opgeslagen geweest op de oude gemeentewerf. Sinds 1 januari 1975 heeft het Historisch Centrum Genemuiden, onderdeel van de Stichting Vrienden van Oud Genemuiden, het oude torenuurwerk in beheer. Een aantal jaren geleden is het idee opgekomen het oude torenuurwerk te laten restaureren, echter moet dan wel een mooie plek zijn gevonden om het geheel ‘in werking’ te laten zien aan het publiek. Daar is het toen bij gebleven omdat een goede plek toen ontbrak. Onlangs hebben we dit plan echter opnieuw opgepakt en inmiddels is er een werkgroep gevormd om te proberen de restauratie te realiseren. Het is de bedoeling dat het oude torenuurwerk (met een wijzerplaat om de tijd aan te geven) een mooie zichtbare plek krijgt in de hal op de 1e verdieping in ’t Olde Staduus en daar weer de tijd gaat aangeven. Een aantal onderdelen van het uurwerk ontbreekt, onder andere de slinger, de gewichten, de kruk en wijzerplaten. Het namaken van dergelijke onderdelen, met nam de slinger, is erg kostbaar. Het is niet ondenkbaar dat deze en andere onderdelen van het uurwerk nog ergens bij iemand aanwezig zijn. Mocht dit zo zijn, dan stelt de Stichting Vrienden van Oud Genemuiden het bijzonder op prijs als u hierover contact wilt opnemen; telefoon: 06-20013356.

Eiernetjes ter koop in het Historisch Centrum Genemuiden

Afbeeldingsresultaat voor eiernetjes te koop

Het duurt nog even, maar in het Historisch Centrum Genemuiden (vroeger de ‘Oudheidkamer’) wordt al weer nagedacht over Pasen. En daar hoort voor de jeugd, volgens Genemuider traditie, een eiernetje bij!

Zo’n eiernetje werd gehaakt van wit katoen, met een pluim onderaan. Het werd door kinderen om de hals gedragen en gevuld met een sinaasappel, een paasei, hardgekookte eieren en eventueel wat noten en kleine paaseitjes.

Vanaf heden zijn er weer eiernetjes te koop in Het Historisch Centrum Genemuiden (HCG). De prijs is € 2,50 en het HCG is elke zaterdagmiddag van 14.00 tot 17.00 uur geopend. Wie er zeker van wil zijn niet achter het net te vissen (vorig jaar waren ze vlak voor Pasen uitverkocht!) kan vooraf ook telefonisch een netje bestellen: op zaterdagmiddag in het HCG (038-3855801) of door de weeks op nummer 038-3855472.

Iepekraessien mooiste Gaellemuniger mens-woord

Iepekraesien (klein mensje) is het mooiste Genemuider mensenwoord. Dat hebben de aanwezigen bij de opening van Eikoerei in het Hervormd Centrum bepaald. Zij konden kiezen uit vijf woorden die eerder de meeste stemmen kregen van Genemuidenaren. Voor de verkiezing waren eerder maar liefst 230 echte Genemuider woorden binnengekomen, vertelde Jannie Bakker vrijdagavond.

img_6557-500x750   img_6536-800x533

Zij gaf na de verkiezing een oorkonde met daarop het winnende woord aan wethouder Gerrit Knol. “Wij vragen van vluchtelingen om zo snel mogelijk Nederlands te spreken zodat ze zo snel mogelijk meedoen. Dan mogen wij vragen dat ze op het stadhuis ook met de mensen kunnen communiceren. En daar hoort dialect bij”, aldus Bakker. Knol was dat eigenlijk met haar eens en volgens hem wordt in het college ook veel dialect gesproken. Knol kende veel uitdrukkingen die vrijdag voorbijkwamen. “Weinig mensen weten het vermoedelijk, maar zijn vader is in Genemuiden geboren. Van mijn opa heb ik dus veel geleerd.”

Eikoerei werd vrijdag 16 september jl. geopend door Arie Slob. De voormalig leider van de ChristenUnie is tegenwoordig directeur van het Historisch Centrum Overijssel en de IJsselacademie. Hij is een warm pleitbezorger van het Nedersaksisch, zei hij vrijdag. Na de opening waren er onder meer een grote Genemuider taalquiz, een optreden van Jan Last en Wout Bekendam en verhalen van bijvoorbeeld Riek van der Wulp en Jan Nijboer. En natuurlijk kwamen er veel schitterende woorden voorbij, zoals frabbe, pierekerd, smiesterd, bleerbalg en doedel….

[Met dank aan Genemuidenactueel.nl]

Wedstrijdreglement ‘Dichtn over ’t Diep’

Op vrijdag 16 en zaterdag 17 september 2016 wordt in Genemuiden weer het streektaalfestival ‘Eikoerei’ gehouden. Daaraan vooraf schrijft de organisator (SCEG), in samenwerking met de Gællemuniger Taelkrink, een dialect-dichtwedstrijd uit, getiteld: ‘Dichtn over ’t Diep’.

‘Het Diep’ is de Genemuider naam voor de rivier het Zwarte Water, zoals die bij Genemuiden langs loopt en iets verderop via het Zwolse Diep uitmondt in het IJsselmeer (vroeger in de Zuiderzee).

Klik hier voor het wedstrijdelement

Wedstrijdreglement_Diep

Geslaagde Luiemotte viering 2016!

2016_160502_Luiemotte (20)  2016_160502_Luiemotte (32)

De Luiemottes werden dit jaar op 2 mei om 19.00 uur bij het Historisch Centrum Genemuiden opgewacht door dames en heren die voor deze bijzondere gelegenheid in Genemuider klederdracht waren. Dat maakte het geheel nog feestelijker en nadat voorzitter Sijm van Lente iedereen had welkom geheten nam hij zijn pet eerst even af, want hij vond het geweldig dat er dit jaar weer drie Luiemottes mee liepen!

Het wedstrijd gebeuren was er dit jaar afgehaald en dat maakte de drempel minder hoog om ook mee te gaan doen volgens  Van Lente. En het heeft gewerkt, voor volgend jaar heeft zich inmiddels al weer een deelnemer aangemeld en onverwachts hebben twee fotografen van Genemuidenactueel ook toegezegd een Luiemotte te gaan maken.

Natuurlijk hopen die dat hun collega’s ook mee werken en volgens Van Lente konden Breman.net en Gaellemuun.nl nu ook niet achterblijven ! We zullen zien volgend jaar.

Daarna kreeg Burgemeester Bilder het woord en kon zich eigenlijk alleen maar aansluiten bij de woorden van Van Lente. Hij vond het een hele bijzonder traditie die ook zeker in ere gehouden moet worden, dus ook hij is benieuwd naar de optocht van volgend jaar. Iedereen kreeg van hem een vaantje en een zak snoep uitgereikt, op een later tijdstip krijgt iedere deelnemer nog een medaille.

Vervolgens gingen ze nog door Genemuiden in optocht met luid gezang , om daarna als eindpunt even bij De Meente naar binnen te gaan waar de bewoners de drie Luiemottes nog eens rustig konden bewonderen.

Voor foto’s en film klik op: GenemuidenActueel, Breman.net en Geallemuun.nl

Luiemotte, luiezotte, op goan stoan!

Poster

Op maandag 2 mei is het weer zover: Luiemotte. Langzamerhand wordt het dus tijd om plannen te gaan maken en aan de slag te gaan.

Volgens de traditie wordt dit feest gevierd op de eerste dag van mei. Omdat 1 mei op zondag valt, wordt dit jaar de Luiemotte gehouden op 2 mei. Al sinds mensenheugenis is het de gewoonte dat dan in de vroege ochtend de kinderen me de Luiemottes door de straten van Genemuiden trekken. Met hun gebel en gezang wekken zij de langslapers en roepen hen op uit bed te komen. Ook dit jaar zal de Stichting Vrienden van Oud Genemuiden deze traditionele voorjaarsviering organiseren.

Om het maken van een Luiemotte te stimuleren, zijn de regels wat vereenvoudigd. Maak het niet te ingewikkeld, dat deed men vroeger ook niet. Een Luiemotte maken is niet zo moeilijk als het lijkt: de basis wordt gevormd door een ladder met daaroverheen een wit laken. Verder kan er wat gaas of een gebogen buis worden gebruikt om wat vorm aan het geheel te geven.

Het belangrijkste is echter de versiering. Omdat het om een lentefeest gaat, moet die voor een deel uit weidebloemen bestaan. Maar ook ander natuurlijk materiaal mag gebruikt worden. Een enkel lint, slinger of iets dergelijks is ook geen probleem.

Er wordt een klein kind (of een pop) meegedragen (vroeger was dit een langslaper die hiervoor uit zijn bed werd gehaald), want de luilakken worden immers gemaand om op te staan! Je kunt zelf bepalen hoe lang je een Luiemotte maakt (lange of korte ladder). Rond een Luiemotte moeten niet teveel kinderen lopen. Een lange Luiemotte telt maximum acht personen. Als men een korte Luiemotte maakt, moet het aantal deelnemers hierop aangepast worden. Er zijn geen regels welke kleding de deelnemers moeten dragen. Men kan dat zelf bepalen. Een belangrijke wijziging is ook dat er geen 1e prijs, 2e prijs enz. meer toegekend wordt. Iedere deelnemer wordt op dezelfde manier beloond!

Op de ochtend van maandag 2 mei mogen de Luiemottes vanaf 7.00 uur vrij door Genemuiden trekken. Om half acht moeten ze zich melden bij de controlepost die op de parkeerplaats aan de Prinses Irenestraat staat, vóór tandartsenpraktijk Rooker. Rond kwart voor 8 verzamelen de Luiemottes zich op de Kaai, voor ’t Olde Staduus. De deelnemers krijgen daar een versnape­ring.

’s Avonds om zeven uur verzamelen de Luiemottes zich bij het Historisch Centrum Genemuiden. Verwacht wordt dat de deelnemers hierna met de Luiemotte een rondgang maken door De Meente.

De Stichting Vrienden van Oud Genemuiden heeft al een aantal enthousiastelingen gesproken over het maken van een Luiemotte en ziet ook jullie Luiemotte graag op maandag 2 mei aanstaande!

Kijk hier hoe je een Luiemotte maakt!:

  • klik hier voor de handleiding
  • klik hier voor de fotogalerij
  • klik hier voor een film van het maken van een Luiemotte in 2015

 

Herdenking en onthulling monument pontramp 1922

naamloos-131-van-137-800x533

Genemuiden heeft een blijvende herinnering aan wat Sijm van Lente ‘een onvoorstelbaar drama’ noemt. Elf mensen overleefden op Biddag 1922 een overtocht met de veerpont niet. Hun namen staan sinds woensdagmiddag op een plaquette bij het Veer. “Als je er doorheen kijkt, zie je de plek waar het gebeurde”, zegt maker Co Mateboer na de onthulling.  (tekst met dank aan: GenemuidenActueel.nl)

“Het is geen feest, we moeten ingetogen zijn”, zegt Sijm van Lente rond 14.00 uur bij de petroleumkelders. De voorzitter van de Vrienden van Oud-Genemuiden loopt daar met enkele tientallen genodigden naar de pont. Tijdens deze stille tocht hadden eigenlijk de kerkklokken moeten luiden, maar vanwege een begrafenis wordt dat als niet gepast bevonden.

En dus trekt de stoet in stilte naar de pont. Daarmee varen ze naar de plek waar de pont bijna een eeuw geleden onderging. Henk Beens werpt daar een krans in het water. “De stille, zilveren rivier waar we allemaal zo van houden was toen een schuimende witte massa”, zegt Mateboer later over de omstandigheden op Biddag 1922. De kleine pont moest op gezag van de vrouw van de burgemeester, zo luidt het verhaal, toch de overtocht maken. Drie mensen overleven het ongeval, elf  mensen komen om.

Bijna honderd jaar heeft het geduurd voordat ze voorgoed worden herdacht. Al vertelt wethouder Speksnijder dat de herinneringen eigenlijk nog altijd levend zijn. “Tijdens gesprekken komt de ramp nog vaak voorbij. Het was een van de eerste verhalen die ik hoorde toen ik veertig jaar geleden in Genemuiden kwam”, aldus de wethouder, die erop wees dat tijdens het moment van de plechtigheid in Zwolle een conferentie is over waterveiligheid. Nog steeds wint de natuur het soms van de techniek, aldus Speksnijder.

Vaak met verschrikkelijke gevolgen. Zoals die rampdag in Genemuiden waarop elf mensen het leven laten. De lichamen van sommige opvarenden werden pas weken later gevonden. ”Verschrikkelijk zijn de verhalen”, zegt Van Lente daarover. “Opvarende Hellenthal klampte zich vast aan een balk en zijn vrouw hield zich vast aan zijn voeten. Beide overleefden de ramp niet. Het is bijna onvoorstelbaar wat hier gebeurd is.”

Daarbij past een ‘sober werk met toch een sterke emotioneel beeld’, vindt Mateboer. Handen reiken daarop nog net boven het water. “Niks passend bij de omgeving, niks vriendelijk”, zegt Mateboer over het karakter van zijn werk. Recht aan de ramp van honderd jaar geleden doet het wel. De elf namen zijn erop gegraveerd. Familieleden van de slachtoffers waren woensdag bij de plechtigheid aanwezig.

Als Mateboer klaar is met zijn toespraak, wakkert de toch al stevige wind harder aan. Alsof het zo moest zijn. Op de achtergrond vaart de pont weer naar de overkant. Voor veel Genemuidenaren net zo’n vanzelfsprekendheid als ademen. De maquette aan het veerhoofd toont voor altijd dat niets vanzelfsprekend is in het leven. Ademen niet, een veilige overtocht op de pont ook niet altijd.

Na afloop gaan de genodigden naar het Historisch Centrum. Daar is de komende tijd een expositie over de pont en de ramp te zien. De Stichting Vrienden van oud-Genemuiden biedt het herdenkingsteken bij het veer aan aan de Genemuider bevolking. Dit als onderdeel van het veertigjarig bestaan.

Klik hier voor de video van Pieter Polman

Klik hier voor de foto’s van dit bijzondere moment

Onthulling monument pontramp 1922

Op biddag (dit jaar op 9 maart) is het 94 jaar geleden dat in een vliegende storm de pont (met daarop veertien opvarenden) verging. Hoewel de pont nog maar een meter of tien van de wal verwijderd was, overleefden elf van de opvarenden de ramp niet; onder hen veerman Velthuis met zijn zoon en ook burgemeester Groote Balderaar ten Velde met zijn echtgenote.

Hoewel deze ramp grote indruk maakte op de bevolking en nog decennialang in de herinnering bleef hangen, is er nooit een gedenkteken voor deze ramp opgericht. Voor de Stichting Vrienden van Oud Genemuiden is hun 40-jarig jubileum de aanleiding dit nu aan de bevolking aan te bieden. Gesteund door een aantal sponsors heeft zij de afgelopen maanden gewerkt aan de vervaardiging van een passend monument, dat nabij de pont aan het water zal worden geplaatst. Het gedenkteken zal worden voorzien van een informatiebordje met daarop de namen van de elf omgekomenen.

Op woensdag 9 maart (biddag) zal het monument aan de bevolking worden aangeboden en worden onthuld door wethouder (van onder andere verkeer en vervoer) dhr. Arie Speksnijder en de voorzitter van de Stichting dhr. Sijm van Lente. Tussen 14.00 en 14.15 uur zal zich een gezelschap van genodigden verzamelen bij de petroleumkelder. Deze groep zal zich vervolgens, begeleid door klokgelui, in een stille tocht te voet naar het Veer begeven en met de pont naar de overzijde varen. Ongeveer op de plaats waar de pont verging, zal de pont stil worden gelegd, de namen van de elf omgekomenen worden afgelezen en is er een minuut stilte. Ook zal er een bloemenkrans in het water worden geworpen.

Wanneer het gezelschap terug is bij het veerhoofd (rond 14.45 uur) zal tot de onthulling worden overgegaan. Tenslotte zal er nog een toelichting bij het monument worden gegeven over het ontwerp. Bij de onthulling van en de toelichting op het monument zijn belangstellenden welkom.

Vanaf zaterdag 12 maart 2016 is er in het Historisch Centrum Genemuiden, Hoek 27, een speciale exposite over de pont te bezichtigen.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA