Uitgelicht bericht

Welkom op de site van oud Genemuiden

Luiemotte Unesco

Deze site geeft toegang tot allerlei informatie over de historie van Genemuiden. De rode draad vormt de Stichting Vrienden van oud Genemuiden.

Door middel van een klein museum (het Historisch Centrum Genemuiden) en een aantal werkgroepen houden we als vrienden de historie levend.

Natuurlijk zouden we u graag als donateur verwelkomen. Voor een geringe bijdrage ontvangt u onze viermaandelijkse uitgave van het blad Oud Nieuws. Daarnaast heeft u gratis toegang tot ons museum.

Naamsinzending bekroond: Op ‘t Veergat

Op ‘t Veergat. Dat is de naam van het complex waarin onder andere Hema, Kwalitaria Genemuiden en Bakkerij Slager zijn gevestigd. Dat werd dinsdagmiddag bekend bij de officiële opening van het winkelcomplex. Lezers van Genemuiden Actueel konden eerder dit jaar een naam indienen. Maar liefst honderd mensen deden dat. De gekozen naam werd ingediend door de stichting Vrienden van Oud Genemuiden.

Tekst en foto's: Enrico Kolk

“Er is jaren gepraat over en gewerkt aan de vernieuwing van het centrum van Genemuiden”, zei burgemeester Bilder in zijn toespraak. “We zijn er nu enorm op vooruitgegaan en staan hier in een mooi stukje Genemuiden.” De naam van het complex duidt ook op vooruitgang, volgens de burgervader. “Wat eerst een veergat was, is nu een kloppend winkelhart.”

De 11-jarige Rutger van der Vlist overhandigde het naambord aan de burgervader. Als cadeautje voor zijn verjaardag, die hij vandaag viert, ontving hij uit diens handen een snoeppot.

Het Veergat

Het voormalige Veergat op de plaats waar nu Juwelier Brouwer is gevestigd

40 jaar St. Vrienden van oud Genemuiden!

Dit jaar viert de Stichting Vrienden van Oud Genemuiden haar 40-jarig jubileum. Geheel in stijl van de Stichting wil ze dit vieren met de hele bevolking, en wel door de organisatie van een aantal  grotere activiteiten door het hele seizoen 2015/2016 heen. De activiteiten zullen heel divers van aard zijn, zodat de hele bevolking aan haar trekken zal komen. Onderdeel is het werk van een stadsdichter.

logovriIn de Stichting Vrienden van Oud Genemuiden vinden Het Historisch Centrum (voorheen de Oudheidkamer), de Gællemuniger Taelkrink, de Klederdrachtgroep en de Werkgroep Stamboomonderzoek onderdak. Elke werkgroep zal de komende tijd één of meer jubileumactiviteiten ontplooien. Zo komt binnenkort de oude Genemuider raadstafel, thans onderdeel uitmakend van de collectie van het Rijksmuseum in Amsterdam, naar Genemuiden. Hij zal in het najaar te bewonderen zijn in het Historisch Centrum.

Verder zal er van september tot en met juni een Stadsdichter actief zijn, die (natuurlijk in het Gællemunigers) gedichten schrijft over vermeldenswaardige gebeurtenissen in Genemuiden. Tijdens Genemusiment, op 19 september, organiseert de Stichting in het Historisch Centrum ‘Tussen Pronk en Prul’ : een taxatiedag voor (al of niet) waardevolle spullen, met één van de taxateurs van het programma ‘Tussen Kunst en Kitch’ als deskundige.

En verder staat er voor dit jaar nog een verzamelaarsbeurs op het programma, er komt nog een avond met een spreker, stamboom-geïnteresseerden komen de aanstaande winter aan hun trekken, en ook daarna staan nog enkele grotere activiteiten gepland. kortom: voor iedereen die in de historie van Genemuiden en haar taal is geïnteresseerd, is er het komende seizoen veel te beleven. Via de lokale pers zullen de activiteiten steeds tijdig worden aangekondigd. Aankondigingen van jubileumactiviteiten zijn herkenbaar aan het bovenstaande logo.

Luiemotte 2015

Luiemotte2014        Luiemotte2014_1_van_1-2.jpg

Op vrijdag 1 mei is het weer zover: Luiemotte! Langzamerhand wordt het dus tijd om plannen te gaan maken en aan de slag te gaan.

Volgens de traditie wordt dit feest gevierd op de eerste dag van mei. Al sinds mensenheugenis is het de gewoonte, dat dan in de vroege ochtend de luiemottes door de straten van Genemuiden trekken. Met hun gebel en gezang wekken zij de langslapers en roepen hen op uit bed te komen. Ook dit jaar zal de St. Vrienden van Oud Genemuiden deze traditionele voorjaarsviering weer organiseren.

Een luiemotte maken is niet zo moeilijk als het lijkt: de basis wordt gevormd door een ladder met daaroverheen een wit laken. Verder kan er wat gaas of een gebogen buis worden gebruikt om wat vorm aan het geheel te geven.

Het belangrijkste is echter de versiering. Omdat het om een lentefeest gaat, moet die voor het overgrote deel uit weidebloemen bestaan: dotterbloemen, madeliefjes, pinksterbloemen, wat de natuur op het moment maar biedt is goed. Een enkel lint of iets dergelijks is geen probleem, maar bij dit lentefeest horen vooral veel bloemen!

Een luiemotte is géén praalwagen. Huisjes, hooibergen enz. horen er niet op! Wat wel authentiek is, is een koepeltje of een afdakje, bogen, rondingen enz., alles weer versierd met veldbloemen. Ook kan er een klein kind (of een pop) in pyjama of nachtponnetje worden meegedragen, want de luilakken worden immers gemaand om op te staan!

Rond een luiemotte moeten niet teveel mensen lopen. De St. Vrienden van Oud-Genemuiden heeft als maximum per luiemotte acht personen gesteld, maar vaak is vijf of zes al wel voldoende. Bij meer mensen die mee willen doen kunnen er beter twee luiemottes worden gemaakt.

Op de ochtend van vrijdag 1 mei mogen de luiemottes vanaf 7 uur vrij door Genemuiden trekken. Om half acht moeten ze zich melden bij de controlepost die op het pleintje aan de Pr. Irenestraat staat, voor tandartsenpraktijk Rooker, Rond kwart voor 8 verzamelen de luiemottes zich op de Kaai, voor ’t Olde Staduus. Daar zal dan de beoordeling door de jury plaatsvinden, terwijl de deelnemers tevens een versnape­ring wordt aangeboden.

’s Avonds om zeven uur worden de luiemottes weer bij de Oudheidskamer verwacht voor de prijsuitreiking en een rondgang door De Meente.

Eiernetjes te koop in het Historisch Centrum

PENTAX DIGITAL CAMERA        PENTAX DIGITAL CAMERA

Over enkele weken is het weer Pasen. Daar hoort voor de jeugd, volgens Genemuider traditie, een eiernetje bij!

Zo’n eiernetje werd gehaakt van wit katoen, met een pluim onderaan. Het werd door kinderen om de hals gedragen en gevuld met een sinaasappel, een paasei, hardgekookte eieren en eventueel wat noten en kleine paaseitjes.

Vanaf heden zijn er weer eiernetjes te koop in Het Historisch Centrum Genemuiden. De prijs is € 2,50 en het Historisch Centrum Genemuiden (de Oudheidskamer) is elke zaterdagmiddag open van 14.00 tot 17.00 uur.

Een succesvol ‘Veurleezn op Zolder’

Foto-winnaars-jeugd.JPG (meer foto’s klik hier)

Op de afgeladen volle zolderverdieping van het Tapijtmuseum vond vrijdag j.l. de jaarlijkse streektaalavond ‘Veurleezn op Zolder’ van de Gællemuniger Taelkrink plaats. Dit keer had de avond een speciaal tintje omdat ook de prijswinnaars van de verhalenwedstrijd ‘Veralderierd’ bekend werden gemaakt.

Voor de pauze lazen eerst vijf taelkrinkers een zelfgeschreven verhaal. Heel divers, maar merendeels wel met humor doorspekt wisten de Taelkrinkers daarmee de zaal meteen in een vrolijke stemming te brengen.

Daarna was het de beurt aan de drie winnaars van de scholierenwedstrijd: Anne-Wieke Heetebrij, Roelof Merkus en Naomi van der Stelt. De afgelopen maanden hebben Taelkrinkers de groepen 8 van de Genemuider basisscholen bezocht, verteld over het dialect en de leerlingen uitgenodigd ook een verhaaltje over ‘Veralderierd’ te schrijven, in het Gællemunigers natuurlijk. Met wat hulp van (groot)ouders kwamen er ruim 80 inzendingen binnen waarvan de drie winnaars nu hun verhaaltje lieten horen.

Na de pauze was het woord aan de jury van de volwassenenwedstrijd. De wedstrijd telde 14 inzendingen, volgens de jury allemaal van goede kwaliteit maar heel verschillend van genre, lengte en onderwerp. Als uiteindelijke winnaar kwam het verhaal ‘Veralderierd’ van Hennie Brouwer-Mateboer uit de bus, terwijl Wim Rietman en Peter Altena de tweede en derde plaats deelden. Helaas waren, om diverse redenen, alle drie de winnaars verhinderd aanwezig te zijn zodat hun verhalen door een plaatsvervanger werden voorgelezen.

Tenslotte was er nog het open podium, waarbij ook niet-leden van de Taelkrinbk gelegenheid kregen hun zelg-geschreven Gællemuniger verhalen voor te lezen. Een drietal mensen maakte hier nog gebruik van. De Gællemuniger Taelkrink kijkt hiermee terug op een zeer geslaagde dialectwedstijd en -voorleesavond.

Veurleezn op zolder

Op vrijdag 13 maart organiseert de Gællemuniger Taelkrink, in het kader van “Meert-dialæctmoand”, weer een voorleesavond onder het motto: “Veurleezn op zolder”. Tijdens deze avond zal ook de winnaar van de Verhalenwedstrijd ‘Veralderierd’ worden bekendgemaakt.

De maand maart is de landelijke dialectmaand en daar haken de plaatselijke dialectschrijvers bij aan met een voorleesavond. De Taelkrinkers zullen deze avond voor het voetlicht komen met eigen (streektaal)werk: verhalen en gedichten in het Genemuider dialect.

Daarnaast zal op deze avond ook de uitslag worden bekend gemaakt van de verhalenwedstrijd rond het thema: Veralderierd. De veertien ingezonden bijdragen zijn doorgestuurd naar de jury, bestaande uit en drietal (streek)taalkundigen van de IJsselacademie. Zij zullen tijdens ‘Veurleezn op zolder’ het winnende verhaal bekendmaken en uiteraard zal dat dan ook ten gehore worden gebracht. Aan deze verhalenwedstrijd was een wedstrijd voor de hoogste klassen van de basisschool gekoppeld en ook de winnende scholieren komen ’s avonds hun verhaal voorlezen.

Na de pauze is er weer het open podium: ook niet-taelkrinkers kunnen dan hun verhalen en gedichten laten horen. Er gelden drie regels: de bijdrage moet in de streektaal zijn geschreven, de voorlezer moet het zelf geschreven hebben en om organisatorische redenen mag een bijdrage niet langer duren dan 10 minuten. Omdat er, i.v.m. de uitslag van de verhalenwedstrijd, een wat uitgebreider programma is dan andere jaren worden deelnemers aan het open podium dringend verzocht vóór 10 maart al even telefonisch te laten weten dat ze een bijdrage zullen leveren (bij Riek van der Wulp, tel. 0578-692561). Aanmeldingen worden op volgorde van binnenkomst geagendeerd, waarbij geldt: om uiterlijk half elf wordt de avond afgesloten.

‘Veurleezn op zolder’ wordt gehouden in het Tapijtmuseum (Klaas Benninkstraat 2a) en de aanvang is om half acht. Vanaf 19.00 uur is de zaal open en is er koffie verkrijgbaar. De toegang is gratis; wel is er bij de uitgang een collecte ter bestrijding van de onkosten.

De Taelkrink hoopt weer op een goede belangstelling en veel verborgen talent!

Skriefwedstried ‘Veralderierd’

Tiedens de streektaeloavmd van Eikoerei, op 19 september 2014, is ‘veralderierd’ tot et mooiste Gællemuniger woord ekeuzn. En dat mooiste woord, dat muut netuurlijk gebruukt wördn! Op die oavmd is dan ook al an-ekundigd dat wi-j de komende tied met dat woord dan de slag goan.

De eerste activiteit is een skriefwedstried. Iederiene die as Gællemunigers sprek wördt uut-eneudigd een verael te skrievm rond et woord ‘Veralderierd’.

De betekenis van et woord

Veralderierd: wat betekent et eignlijk precies. Op et stembiljet stond: ontdaan, in de war. D’r bin nog wel meer woordn te bedeinkn die de betekenisse ongeveer weergeevm: hoteldebotel, ondersteboven, uit zien doen… Ie raekn dus veralderierd van een (min of meer plotselinge) gebeurtenis: een ongelukkien, een verrassing, een plotselinge confrontatie enz. En dan ku’j zaegn: “Ek bin d’r veralderierd van!”

Et verael

De bedoelige is dat er veraeln eskreevm wördn rond et thema ‘veralderierd’. Dat oeft niet de titel van et verael te weezn, as ‘veralderierd’ mær een rolle van ienige betekenisse spuult in et verael.

En et get um een verael; dus níet um een beskouwige of verændelige over wat ‘veralderierd’ now precies is en oe vaeke as et nog wel of niet meer gebruukt wördt, nee: een verael. D’r muut wat gebeurn in dat verael, en door raekt dan iene veralderierd van. Dat verael telt minimaal 200, en maximaal 2000 woordn. Et mag netuurlijk woor gebeurd weezn, mær dat oeft absoluut niet. En aa’j toch veur een woor gebeurd verael kiezn, durft er dan ook gerust wat bi-j te verzinn. Et get er umme dat et een mooi verael wördt, de wooreid is doorbi-j niet belangriek.

Veur degeenn die as et muuilijk viendn um een begin te kriegn stoan ieronder een paer eupeningszinn. Let wel: dat bin mær suggesties, ie oevm ze niet te gebruukn. Iederiene mag gewoon zien eign verael skrievm.

Suggesties veur eupeningszinn:

  • XXX wol net de grieze container an de wæg zettn toen as ie een vremd geluud eurde. I-j bleef eevm stoan. Wat was dat now? ………………
  • Ek kon die mörn de gedachtn niet ærg bi-j mien wærk olln. Ek mosse iedere keer weer deinkn an wat XXX gistern ezægd aar. ……
  • ’t Plan was ewest die zoemer noar Frankriek te goan. Toen as de wasmesiene onverwacht kepot gong, addn ze dat veraanderd in België. En toen as de auto ook nog vier ni-je baandn mos em, addn ze besleutn in Nederlaand te blievm. En now stondn ze dus met eur tentien op een camping in de buurte van Dalfsn. ….

De wedstried en de regels

De opdracht is: skrieft een verael woorin ‘veralderierd’ een meer dan ondergeskekte rolle spuult.

  • Et verael is minimaal 200 en maximaal 2000 woordn laank.
  • Et verael is eskreevm in et dialæct van Gællemuun. Foutn in de spelling bin niet belangriek: et get um et verael!
  • Onderan et verael vermeld’ie oen naeme, adres, tillefoonnummer en oen leeftied.
  • Et verael wördt uterlijk 31 januari 2015 in-eleverd bi-j et secretariaat van de Taelkrink. Et liefste per e-mail: bakker-rietman@zonnet.nl. Wie gien e-mail ef mag et ook (bi-j voorkeur wel geprint of getypt, mær uuteindelijk mag et ook eskreevm weezn) bezörgn op Stuivenbergstraat 5, 8281EJ Genemuiden.
  • De deskundige jury stet onder veurzitterskap van Philomène Bloemhoff, streektaelconsulent van de Iesselacademie.
  • Tiedens ‘Veurleezn op Zolder’ (meert 2015) wördn de winnaars bekend emaekt en de priezn uut-ereikt. De winnaars leezn door ook eur verael veur.
  • Leden van de Gællemuniger Taelkrink bin uut-esleutn van deelname.

Koopjes op de Biestemærk!

De St. Vrienden van Oud Genemuiden zal op 21 oktober weer met een stand op de Biestemærk aanwezig zijn, dit keer met enkele bijzondere aanbiedingen.

Het Historisch Centrum Genemuiden heeft onlangs een verzameling oude, originele ansichtkaarten van Genemuiden aangekocht. Daarmee heeft ze haar bestaande collectie flink uit kunnen breiden. De verzameling bevatte evenwel ook dubbele exemplaren en deze zullen tijdens de Biestemærk op de kraam worden aangeboden. De (soms zeldzame) ansichtkaarten variëren in datering van rond 1900 tot ongeveer 1970 en met de ouderdom varieert ook de prijs van de kaarten.

Verder heeft de Taelkrink flink geruimd op de boekenafdeling van het Historisch Centrum. De al wat oudere dialectboekjes zullen op de biestemærkkraam in bundels van vijf verschillende exemplaren worden aangeboden, voor de prijs van € 5,- per bundel. Zowel ansichtkaarten als dialectboekjes zijn daarmee originele én goedkope presentjes voor de feestdagen !

Uiteraard is ook het Historisch Centrum tijdens de Biestemærk geopend voor publiek

Uitslag Kniepliende-wedstrijd

033 Genemusiment 2011 KN

Tijdens Eikoerei is er bij het Historisch Centrum een wedstrijd ‘wasgoed in de kniepliende kniepm’ gehouden. Een bepaalde hoeveelheid wasgoed moest zo snel mogelijk in de kniepliende worden gewerkt, waarbij dan de tijd werd opgenomen.

Als winnaars van deze wedstrijd zijn uit de bus gekomen:

1e plaats: Maria van Dijk (2.47 min.)

2e plaats: Marrie van Lente (2.58 min.)

3e plaats: Hilly Krabbe-van Olst (3.02 min.)

4e plaats: Henrike Bosman (3.04 min.)

5e plaats: Ria Bruintjes-van Dijk (3.11 min.)

Veralderierd!

Mooiste-Gellemuniger-woord-1

Vrijdagavond 19 september werd bekend gemaakt welk dialectwoord tot het mooiste Gaellemuniger woord is verkozen. De afgelopen weken konden de inwoners van Genemuiden een stembiljet downloaden (zie het bericht hieronder) en het mooiste woord kiezen.

Het mooiste Gaellemuniger woord is: veralderierd. De betekenis hiervan is: ontdaan, in de war.