Categorie archief: Nieuws

Geslaagde open monumentendag 2019!

In samenwerking met Stichting Archeologische Werkgroep Zwartewaterland (SAWZ) organiseerde de Stichting Vrienden van Oud Genemuiden in het Historisch Centrum Genemuiden een archeologische taxatiemiddag tijdens Open Monumentendag op 14 september 2019. Deze middag, speciaal bedoeld voor kinderen, viel samen met de nieuwe expositie over de demping van het Veergat en de Drecht, die druk werd bezocht.

Zo kwamen aan de taxatietafel een moeder met haar drie kinderen en een tas met oude flesjes, gevonden achter hun boerderij. Een bekende detectoramateur liet een deel van zijn bijzondere vondsten zien, waaronder een zilveren Arabische munt uit de omgeving van Kampen. Tientallen kinderen mochten allemaal vier oude muntjes uit de grabbelton vissen en ook werd de “snoeppot” niet overgeslagen.

Elke zaterdagmiddag van 14.00 tot 17.00 uur is het Historisch Centrum Genemuiden geopend en kunt u de expositie over de demping van 60 jaar geleden bekijken. Er zijn ook mooie filmbeelden te zien van de demping.

Expositie ‘demping Veergat en Drecht 1959’

In het Historisch Centrum Genemuiden is vanaf vrijdag 13 september jl. een expositie te zien over de demping van het Veergat en de Drecht. Deze voor Genemuiden ingrijpende gebeurtenissen zijn in beeld gebracht met foto’s, schilderijen, filmbeelden maar ook een mooie door Co Mateboer gemaakte maquette. (De expositie staat tm DV februari 2020)

Sijm van Lente stelde dat het tegenwoordig niet meer is voor te stellen dat het Havenplein en de Drecht vroeger water is geweest. Robert Pleijsier vroeg zich af: Wie had er nu gelijk, de mensen uit 1959 of die uit 2019? Wat zouden we nu gedaan hebben: dempen of niet? Zeker is dat de Drecht een open riool was. Een bron van ziektes. Historisch gezien is het dempen een vergissing. Commercieel een voordeel, en hygiënisch een must.

In 1959 zijn de Drecht en het Veergat gedempt. De plaatselijke bedrijven voeren er wel bij. Aannemer Karst Beens voerde het werk uit. Toch waren er toen ook tegenstanders, die het jammer vonden van het oude en vertrouwde. Inmiddels wint nostalgie terrein: een deel van het verleden is terug in Genemuiden: Het turfschip de Vijf Gebroeders, er is weer een soort van brug…. Het water terugbrengen zal echter niet meer gaan.

Speciaal voor de expositie hebben een aantal amateurschilders schilderijen gemaakt. Er zijn in totaal 9 doeken aangeleverd en deze zijn door schilder Marinus Burgmeijer beoordeeld. De schilderijen zijn allemaal prachtig zo stelde Co Mateboer, maar toch is er een 1e prijs voor Johan Voorhorst. Magdalien van Dijk-Verwoerd kreeg de ereprijs. Ook een schilderij van Katrina Groen die op dit ogenblik exposeert in ‘tOlde Staduus, oogstte veel bewondering.

De officiële opening bestond uit het onthullen van een door Co Mateboer gemaakt kunstwerk. Marinus Burgmeijer verrichte de handeling samen met Co Mateboer. Het kunstwerk symboliseert ‘plekken van plezier’ (het thema van Open Monumentendag) in Genemuiden.

Na afloop was er nog een korte film met oude beelden van voor, tijdens en na de demping.

Tekst en foto’s mede met dank aan Klaas Noordstra, www.Gaellemuun.nl

 

In herinnering – Hennie Brouwer–Schaapman

Op maandag 22 juli bereikte ons het droevige bericht dat Hennie Brouwer-Schaapman was overleden.

Hennie was jarenlang een trouw en betrokken vrijwilliger van de Stichting Vrienden van Oud Genemuiden. Zij was zo’n vrijwilliger die weinig op de voorgrond trad maar op wie je altijd een beroep kon doen, die er altijd was als je haar nodig had en met toewijding haar werkzaamheden in het Historisch Centrum Genemuiden verrichtte. Ook maakte ze deel uit van de Gӕllemuniger Taelkrink. Op haar eigen, humoristische wijze schreef ze haar verhaaltjes en gedichtjes: nooit lang maar altijd met een verrassende inhoud.

Bij het ouder worden verslechterde haar gezondheid en zag ze zich op een gegeven moment genoodzaakt zich als vrijwilliger terug te trekken. Uit de contacten die er ook nadien waren merkten we dat, hoewel ze brozer en brozer werd, daarmee haar betrokkenheid niet verdwenen was. Op maandag 22 juli overleed Hennie, 81 jaar oud.

Haar naam zal onder de Vrienden van Oud Genemuiden en de Taelkrinkers nog vaak worden genoemd.

De oldewetse kèùgies op roggebrood  deur Hennie Brouwer-Schaapman

Ja, door is Jenne eur keerl zo gæk op, ie maagn em d’r wel veur wakker mækn!

Et recept is eel eenvoudig: een stuk koevet uutsmöltn tut er allenig nog kèùgies over bin, en door is ze now mee bezig. ‘t Is wel een staank in uus, mar alla, niks veur niks.

Mar Jenne is nog mar net bezig, begint de wasmesiene kuurn te vertuunn. Roazn en rammeln, en det op moandag, ’t zweet löp Jenne van de kop. Now, eerst mar eem de wasmesiene-reparateur belln. Die zæg veur de tillefoon: “Ei de zeve onderin de mesiene wel goed skone?” Ja, det is volgns Jenne wel veur mekaere. “Now, dan koom ek morgnmiddeg ien uur bi-j oe, eerder kan ‘k niet!”

Jenne foetert in eurzelf op iederiene en alleman. Zie zet ondertussn de wasmesiene toch weer an; nog ies probeern ondaanks et lawaai det de mesiene maekt.

As eur keerl thuus kump vertelt zie em oe et er veurstiet. Alder griezeligst, i-j löp zo noar de wasmesiene en trækt de zeve d’r onderuut, en door giet et waeter, de iele keukn deur! Wat Jenne toen zee is niet veur er’aling varber.

As de aandere dag de reparasteur bi-j de wasmesiene kump, giet i-j op de knienn erbi-j liggn, trækt de wasmesiene vanachtern lös en verkondigt: “’t Is de pompe, die muu’k bestelln! A’k em eb koom ek wel weer!”

As i-j in de bienn kump gef ie een skroew: “Wat e’k now dan? Ek bin klætsnat, de broekspiepm plakkn mi-j teegn de bienn! Ik mage eerst wel onder de douche!”

“Ja”, zæg Jenne, “mær niet bi-j mi-j!”

“Netuurlijk niet, mar dit giet oe uurn kostn!” zæg de reparateur.

Jenne probeert een liempoging. “Aa’j now ies met de bienn teegn de verwarming an goan zittn ier, en ik geve oe koffie met roggebrood met kèùgies?”

“Och meinse,” zæg de monteur, “wat deink ie wel? Da’k ook nog een ærtanval wil kriegn van oe oldewetse vette spul?”

En door giet de monteur.

Jenne ef et noakiekn!

1 mei: Maar liefst 5 Luiemottes zetten de Genemuider traditie voort!

“Eerst al hoorden we van 3 later weer van 4 en het zijn er nu 5” lacht Tiny Altena tevreden. Zij noteerde vanmorgen de groepen en het aantal kinderen. Gelukkig zijn er genoeg versnaperingen voor alle kinderen!

Een aantal jaren geleden leek het Luiemotte gebruik uit te sterven. Daarna is het wedstrijdelement er uitgehaald en is het makkelijker geworden om mee te doen en dat scheelt. Dit jaar valt 1 mei precies in de schoolvakantie, dus ook dat zal meehelpen.

De Luiemottes moesten zich vanmorgen om half 8 melden bij de controlepost bij Tandarts Rooker. Rond 8 uur waren de deelnemers op het Havenplein bij ‘tOlde Staduus. Daar kregen alle kinderen wat lekkers.

Voor alle deelnemers aan een Luiemotte was er ’s avonds een medaille. De organisatie kan tevreden zijn over de opkomst met maar liefst 5 met bloemen versierde ladders. Daarmee was het vanavond een drukte van belang bij het Historisch Centrum Genemuiden. Burgemeester Bilder sprak zijn bewondering uit voor de mooie Luiemottes, en het feit dat er dit jaar 5 groepen de moeite hebben genomen om er één te maken. Hij riep de deelnemers op om ook volgend jaar mee te doen. Er is ook ruimte voor 7 of 8 zo nodigde hij enthousiast uit!

Na het rondje om de kerk met de Luiemottes, ging het richting de Meente, om de bewoners daar ook de gelegenheid te geven om de Luiemottes te bekijken. De bewoners hadden veel belangstelling.

Andere jaren is er nog een avond met een prijsuitreiking, maar daar is nu vanaf gestapt. Iedereen heeft op 1 mei de medaille in ontvangst genomen.

Klik hier voor de foto’s van:

Met dank aan GenemuidenActueel, Breman.net en Gaellemuun.nl

Luiemotte, luiezotte, op goan stoan!

Op woensdag 1 mei is het weer zover: Luiemotte. Langzamerhand wordt het dus tijd om plannen te gaan maken en aan de slag te gaan.

Volgens de traditie wordt dit feest gevierd op de eerste dag van mei. Al sinds mensenheugenis is het de gewoonte dat dan in de vroege ochtend de kinderen met de Luiemottes door de straten van Genemuiden trekken. Met hun gebel en gezang wekken zij de langslapers en roepen hen op uit bed te komen. Ook dit jaar zal de Stichting Vrienden van Oud Genemuiden deze traditionele voorjaarsviering organiseren.

Om het maken van een Luiemotte te stimuleren, zijn de regels eenvoudig. Maak het niet te ingewikkeld, dat deed men vroeger ook niet. Een Luiemotte maken is niet zo moeilijk als het lijkt: de basis wordt gevormd door een ladder met daaroverheen een wit laken. Verder kan er wat gaas of een gebogen buis worden gebruikt om wat vorm aan het geheel te geven.

Het belangrijkste is echter de versiering. Omdat het om een lentefeest gaat, moet die voor een deel uit weidebloemen bestaan. Maar ook ander natuurlijk materiaal mag gebruikt worden. Een enkel lint, slinger of iets dergelijks is ook geen probleem.

Er wordt een klein kind (of een pop) meegedragen (vroeger was dit een langslaper die hiervoor uit zijn bed werd gehaald), want de luilakken worden immers gemaand om op te staan! Je kunt zelf bepalen hoe lang je een Luiemotte maakt (lange of korte ladder). Rond een Luiemotte moeten niet teveel kinderen lopen. Een lange Luiemotte telt maximum acht personen. Als men een korte Luiemotte maakt, moet het aantal deelnemers hierop aangepast worden. Er zijn geen regels welke kleding de deelnemers moeten dragen. Men kan dat zelf bepalen. Er worden geen prijzen toegekend. Iedere deelnemer wordt op dezelfde manier beloond!

Op de ochtend van woensdag 1 mei mogen de Luiemottes vanaf 7.00 uur vrij door Genemuiden trekken. Om half acht moeten ze zich melden bij de controlepost bij groentewinkel De Lange aan de Prinses Irenestraat. Rond kwart voor 8 verzamelen de Luiemottes zich op de Kaai, voor ’t Olde Staduus. De deelnemers krijgen daar een versnape­ring.

’s Avonds om zeven uur verzamelen de Luiemottes zich bij het Historisch Centrum Genemuiden. Verwacht wordt dat de deelnemers hierna met de Luiemotte een rondgang maken door De Meente.

De Stichting Vrienden van Oud Genemuiden heeft al een aantal enthousiastelingen gesproken over het maken van een Luiemotte en ziet ook jullie Luiemotte graag op dinsdag 1 mei aanstaande!

Kijk hier hoe je een Luiemotte maakt!:

  • klik hier voor de handleiding
  • klik hier voor de fotogalerij
  • klik hier voor een film van het maken van een Luiemotte in 2015

 

Veurleezn op zolder 2019!

Op D.V. vrijdag 5 april organiseert de Gællemuniger Taelkrink weer de traditionele voorleesavond onder het motto: “Veurleezn op zolder”. Die avond zal de zolder van het Tapijtmuseum dan weer in het teken van de streektaal staan.

Voor de pauze zullen de verschillende Taelkrinkers voor het voetlicht komen met eigen (streektaal)werk: verhalen en/of gedichten in het Genemuider dialect.

Na de pauze is er weer het inmiddels bekende open podium! Ook niet-taelkrinkers kunnen dan hun verhalen en gedichten laten horen. Er gelden drie regels: de bijdrage moet in de streektaal zijn geschreven, de voorlezer moet het zelf geschreven hebben en om organisatorische redenen mag een bijdrage niet langer duren dan ongeveer 10 minuten. Hoewel niet verplicht zou het wel prettig zijn als bezoekers, die tijdens het open podium wat voor willen lezen, dat vóór 4 april al even telefonisch laten weten aan Riek van der Wulp (tel. 0578-692561).

‘Veurleezn op zolder’  wordt gehouden in het Tapijtmuseum (Klaas Benninkstraat 2a) en de aanvang is om half acht. Vanaf 19.00 uur is de zaal open en is er koffie verkrijgbaar. De toegang is gratis; wel is er bij de uitgang een collecte ter bestrijding van de onkosten.

De Taelkrink hoopt weer op een goede belangstelling en veel verborgen talent!

Eiernetjes te koop in het Historisch Centrum Genemuiden

Het duurt nog wel even, maar in het Historisch Centrum Genemuiden (HCG) wordt al weer nagedacht over Pasen. En daar hoort voor de jeugd, volgens Genemuider traditie, een eiernetje bij!

Zo’n eiernetje werd gehaakt van wit katoen, met een pluim onderaan. Het werd door kinderen om de hals gedragen en gevuld met een sinaasappel, een paasei, hardgekookte eieren en eventueel wat noten en kleine paaseitjes.

Vanaf vandaag zijn er weer eiernetjes te koop in het HCG. De prijs is € 3,00. Het HCG is elke zaterdagmiddag van 14.00 tot 17.00 uur geopend. Wie er zeker van wil zijn niet achter het net te vissen, kan vooraf ook telefonisch een netje bestellen: op zaterdagmiddag in het HCG (038-3855801) of door de weeks op nummer 038-3855472.

    

In herinnering – Jan Altena

Met verslagenheid hebben wij kennis genomen dat op donderdag 27 december 2018 onze gewaardeerde vrijwilliger Jan Altena is overleden. De Stichting Vrienden van Oud Genemuiden heeft in Jan een hartelijke en erg betrokken persoonlijkheid verloren die zich jarenlang heeft ingezet voor onze stichting. Wij konden altijd een beroep op hem doen als er iets te maken, op te bouwen of te repareren viel in het Historisch Centrum Genemuiden. Ook de klederdrachtgroep kon altijd op zijn medewerking rekenen.

Wij wensen zijn vrouw, kinderen, kleinkinderen en verdere familie veel sterkte toe.

Nieuw boek familie Altena!

Jan Altena Hzn. uit Hardenberg heeft een boek over zijn familie geschreven. Het kreeg als titel: “Een Hannekemaaier verstrikt in het Vechtdal”. Naast de beschrijving van zijn zoektocht naar de oudste stamvader, bevat het boek de parenteel van zijn familie uit Genemuiden en van een niet verwante familie uit Laar (Duitsland). Jan Altena vond zijn oudste stamvader terug in Milligen, gemeente Dalfsen. Hij is dan terug tot het jaar 1675. Het 368 bladzijden tellende boek bevat verhalen uit het verleden over zijn familie Altena, maar ook over een aantal plekken langs de Vecht in de gemeenten Hardenberg en Dalfsen met de naam Altena/Altona, waarvan de herkomst niet kon worden achterhaald.

De ouders van Jan Altena Hzn. zijn afkomstig uit Genemuiden, waar heden ten dage nog veel familieleden wonen. Hij heeft zaterdag 3 november 2018 het boek over zijn familie aan Andres Post, documentatiemedewerker van de Stichting Vrienden van Oud Genemuiden, aangeboden. Dit gebeurde in het Historisch Centrum Genemuiden, Hoek 27. Het boek is te bestellen bij boekhandel Heijink te Hardenberg of via de link naar de shop http://heijink.mijnbestseller.nl/books/126032.

Andres Post (rechts op de foto) van het Historisch Centrum Genemuiden neemt het boek van Jan Altena in ontvangst.

Project afgerond: Het oude torenuurwerk in gebruik genomen!

“Dit is toch van een onbeschrijflijke schoonheid….”, zegt Loek Romeyn van de Stichting tot Behoud van Torenuuwwerk als hij in ’t Olde Staduus kijkt naar het torenuurwerk dat daar sinds kort pontificaal aan een muur hangt. In 1949 afgedankt als oud ijzer, maar nu weer in oude glorie hersteld in ’t Olde Staduus. Tijdens Open Monumentendag is het ook te zien voor het grote publiek.

Het uurwerk is gemaakt door de beroemde firma Van Bergen uit Midwolda en kwam in 1883 in de toren van toen net nieuw gebouwde kerk. Na de Tweede Wereldoorlog werd besloten het uurwerk te vervangen. Het haperde nogal eens en bovendien was de techniek ondertussen veranderd. “Wie toen heeft besloten om het uurwerk te bewaren en niet bij het oude ijzer te zetten, verdient eigenlijk een onderscheiding”, vindt Romeyn. Dat lot ondergingen namelijk veel oude uurwerken, zelfs die uit de middeleeuwen.

Via de gemeentewerf belandde het uurwerk in het Historisch Centrum, waar het echter al jarenlang in een depot stond. “En dan heb je er eigenlijk niets aan…”, aldus Sijm van Lente van de Stichting Vrienden van Oud-Genemuiden. Samen met de Genemuider klokkenliefhebber Jan Pleijsier en de stichting van Romeyn werd daarom gewerkt aan een restauratieplan dat na jaren van voorbereiding uiteindelijk lukte. Daelmans Klokken uit Lierop restaureerde het uurwerk dat na 69 jaar stilstand ook weer in werking werd gezet.

Het bleek vervolgens deze week nog geen sinecure om het gevaarte op de eerste verdieping van het voormalige stadhuis te krijgen, vertelt Van Lente. “Ondanks al het opmeten, bleek dat het uurwerk maar net door de voordeur kon. We hielden twee centimeter over. Maar helaas paste het net niet in de lift. Toen we wat tandwielen eraf haalden, paste het wel net. Opnieuw twee centimeter over…”

En dus kon voor een volle zaal genodigden het uurwerk in gang worden gezet. Romeyn is laaiend enthousiast over de techniek en de mooie restauratie, waaraan hij zelf veel heeft gewerkt, net als Pleijsier, die onder meer al het houtwerk voor zijn rekening nam. Om exact 5 uur klinkt een prachtig geluid in ’t Olde Staduus. De klok is weer helemaal terug in Genemuiden.

Tekst met dank aan Erik Driessen, De Tekstkenner (Genemuiden Actueel)

Klik hier  voor de fotoreportage van van Gaellemuun.nl

Klik hier voor de film en foto’s op GenemuidenActueel

Klik hier voor de film en foto’s op Breman.net