Categorie archief: Nieuws

Gratis streektaaltijdschrift: ‘Van over de Iessel’

VanOverDeIessel

Tip! Hierbij attenderen wij u even op een gratis digitaal streektaaltijdschrift, waar ook regelmatig door Gællemunigers in wordt gepubliceerd.

Het heet ‘Van over de Iessel’ en komt éénmaal per kwartaal (op de eerste dag van dat kwartaal) uit. Abonnees krijgen het (gewoon gratis dus) in hun mailbox.

‘Van over de Iessel’ is een uitgave van de SkrieversBond Overiessel; in die Bond hebben streektaalschrijvers uit heel Overijssel zich verenigd. In het tijdschrift tref je dus ook bijdragen vanuit heel Overijssel aan: vanuit Twente, maar ook uit Salland en de Kop van Overijssel. Regelmatig staan er ook verhalen en gedichten uit Genemuiden, Hasselt en Zwartsluis in.

Interesse? Kijk dan eens even op www.vanoverdeiessel.nl: daar kun je ook allerlei oudere uitgaven nog inzien. En mocht je je willen abonneren, dan kan dat door op het groene balkje “Abonneer oe hier op Van over de Iessel” te klikken en je gegevens in te vullen.

Je adresgegevens worden uiteraard alleen voor dit abonnement gebruikt.

Luiemotte, luiezotte, op goan stoan!

Poster

Op maandag 1 mei is het weer zover: Luiemotte. Langzamerhand wordt het dus tijd om plannen te gaan maken en aan de slag te gaan.

Volgens de traditie wordt dit feest gevierd op de eerste dag van mei. Al sinds mensenheugenis is het de gewoonte dat dan in de vroege ochtend de kinderen met de Luiemottes door de straten van Genemuiden trekken. Met hun gebel en gezang wekken zij de langslapers en roepen hen op uit bed te komen. Ook dit jaar zal de Stichting Vrienden van Oud Genemuiden deze traditionele voorjaarsviering organiseren.

Om het maken van een Luiemotte te stimuleren, zijn de regels wat vereenvoudigd. Maak het niet te ingewikkeld, dat deed men vroeger ook niet. Een Luiemotte maken is niet zo moeilijk als het lijkt: de basis wordt gevormd door een ladder met daaroverheen een wit laken. Verder kan er wat gaas of een gebogen buis worden gebruikt om wat vorm aan het geheel te geven.

Het belangrijkste is echter de versiering. Omdat het om een lentefeest gaat, moet die voor een deel uit weidebloemen bestaan. Maar ook ander natuurlijk materiaal mag gebruikt worden. Een enkel lint, slinger of iets dergelijks is ook geen probleem.

Er wordt een klein kind (of een pop) meegedragen (vroeger was dit een langslaper die hiervoor uit zijn bed werd gehaald), want de luilakken worden immers gemaand om op te staan! Je kunt zelf bepalen hoe lang je een Luiemotte maakt (lange of korte ladder). Rond een Luiemotte moeten niet teveel kinderen lopen. Een lange Luiemotte telt maximum acht personen. Als men een korte Luiemotte maakt, moet het aantal deelnemers hierop aangepast worden. Er zijn geen regels welke kleding de deelnemers moeten dragen. Men kan dat zelf bepalen. Een belangrijke wijziging is ook dat er geen 1e prijs, 2e prijs enz. meer toegekend wordt. Iedere deelnemer wordt op dezelfde manier beloond!

Op de ochtend van maandag 1 mei mogen de Luiemottes vanaf 7.00 uur vrij door Genemuiden trekken. Om half acht moeten ze zich melden bij de controlepost die op de parkeerplaats aan de Prinses Irenestraat staat, vóór tandartsenpraktijk Rooker. Rond kwart voor 8 verzamelen de Luiemottes zich op de Kaai, voor ’t Olde Staduus. De deelnemers krijgen daar een versnape­ring.

’s Avonds om zeven uur verzamelen de Luiemottes zich bij het Historisch Centrum Genemuiden. Verwacht wordt dat de deelnemers hierna met de Luiemotte een rondgang maken door De Meente.

De Stichting Vrienden van Oud Genemuiden heeft al een aantal enthousiastelingen gesproken over het maken van een Luiemotte en ziet ook jullie Luiemotte graag op maandag 2 mei aanstaande!

Kijk hier hoe je een Luiemotte maakt!:

  • klik hier voor de handleiding
  • klik hier voor de fotogalerij
  • klik hier voor een film van het maken van een Luiemotte in 2015

 

Zolder wordt te klein bij ‘Veurleezn op zolder 2017’!

148857800114Het werd stoelen bijzetten op de zolder van het Tapijtmuseum. Tafels moesten het veld ruimen voor extra rijen stoelen. Steeds meer mensen ontdekken de leuke avond die de Gaellemuniger Taelkrink elk jaar organiseert.

Na de opening door Jannie Bakker, opende Ko Mateboer  met het eerste verhaal. De Taelkrinkers hadden allemaal een verhaal gemaakt welke begint met de zelfde worden: “Zie strækt eur aand en brengt um boovm eur oogn umme de umgevege nog beter of te kunn speurn.”

Voor de pauze 5 totaal verhalen van de taelkrink. Na Ko, las Jannie Bakker en Riek van der Wulp een verhaal voor. Gera en Wim speelden een samenspraak met als titel “Roodkapje” Zij doen vaker dit soort optredens en met succes.

148857802816

Na de pauze was het tijd voor het open podium. Vijf voorlezers hadden zich gemeld, en Herbert Altena beet het spits af met een waargebeurd verhaal over de import van een beer. Henk Klasen had een verhaal gemaakt welke net als de Taelkrinkers begon met de eerder genoemde beginzin.

Daarna prachtige verhalen van Teunie van Riesen en Alida den Hartog. Lidia Stegeman was de laatste op het open podium met een prachtig verhaal over haar vroegere werk bij de bakker. Als afsluiting las Gera van Lente nog een laatste verhaal over “ofdingen”.

Voor foto’s en video’s klik hier.

Tekst en media met dank aan www.Gaellemuun.nl

 

Concept Gemeentelijke monumentenlijst van Genemuiden!

KaaiOp de gemeentelijke monumentenlijst komen mogelijk ruim veertig gebouwen of locaties in Genemuiden. Een historische werkgroep met leden van de Stichting Stadswacht en Vrienden van Oud Genemuiden heeft een lijst samengesteld en presenteert die volgende week aan de gemeenteraad. Ook historische verenigingen in Hasselt en Zwartsluis hebben een lijst samengesteld.

Monumenten in Genemuiden zijn zeer gevarieerd: van de oude burgemeesterswoning en ’t Olde Staduus tot aan arbeiderswoningen aan de Achterstraat en de Fabrieksstraat. Ook het Tapijtmuseum, het hervormd wijkgebouw, de hervormde kerk, het lichtwachtershuis aan de Ketting en de oude dokterswoning in de Langestraat prijken op de concept-lijst, naast veel andere woningen aan de Langestraat, de Oosterkaai en de Westerkaai. Het voormalige hotel Zwartewater, boerderijen aan de Kamperzeedijk en het pand van Foto Tuinman (voormalig gemeentehuis) staan op de lijst.

Het nieuwste gebouw dat mogelijk een monument wordt is de kerk van de Gereformeerde Gemeente.

Met dank aan www.GenemuidenActueel.nl

3 maart: Veurleezn op zolder!

Veurleezn op zolder

Op vrijdag 3 maart organiseert de Gællemuniger Taelkrink, in het kader van “Meert-dialæctmoand”, weer een voorleesavond onder het motto: “Veurleezn op zolder”.

De maand maart is de landelijke dialectmaand en daar haken de plaatselijke dialectschrijvers bij aan met een voorleesavond. De Taelkrinkers zullen deze avond voor het voetlicht komen met eigen (streektaal)werk: verhalen en gedichten in het Genemuider dialect.

En na de pauze is er dan weer het open podium! Ook niet-taelkrinkers kunnen dan hun verhalen en gedichten laten horen. Er gelden drie regels: de bijdrage moet in de streektaal zijn geschreven, de voorlezer moet het zelf geschreven hebben en om organisatorische redenen mag een bijdrage niet langer duren dan 10 minuten. Hoewel niet verplicht zou het wel prettig zijn als bezoekers, die tijdens het open podium wat voor willen lezen, dat vóór 1 maart al even telefonisch te laten weten aan bij Riek van der Wulp (tel. 0578-692561).

‘Veurleezn op zolder’  wordt gehouden in het Tapijtmuseum (Klaas Benninkstraat 2a) en de aanvang is om half acht. Vanaf 19.00 uur is de zaal open en is er koffie verkrijgbaar. De toegang is gratis; wel is er bij de uitgang een collecte ter bestrijding van de onkosten.

De Taelkrink hoopt weer op een goede belangstelling en veel verborgen talent!

De Genemuider tijd uit 1883!

05c1c1d67ccf0d283001093988a797e1513e310f

Waar de wijzerplaten zijn, dat weet niemand. Die zijn weg. Maar het uurwerk, dat in 1883 in de toen na brand herbouwde kerktoren geplaatst werd, bestaat nog. Vanmiddag werd het door de gemeente, die er eigenaar van was, overgedragen aan de Stichting Vrienden van Oud Genemuiden. Die gaat er voortvarend mee aan de slag: de restauratie, die ongeveer een half jaar in beslag neemt, begint binnenkort.

Voor de foto’s klik hier

De Stichting Vrienden van Oud Genemuiden heeft plannen om het oude uurwerk uit de toren van de Grote of Sint Nicolaaskerk in Genemuiden te laten restaureren. De oude Sint Nicolaaskerk is in 1882 volledig verwoest door brand. In 1883 zijn de huidige kerk en de toren gebouwd in neo-gotische stijl. Onderdeel van deze bouw was het plaatsen van de klokken en het uurwerk. De klokken en het uurwerk werden waarschijnlijk gezamenlijk geleverd door de firma Van Bergen uit Midwolda. In de tweede wereldoorlog werden de klokken door de Duitsers geroofd om ze om te smelten en het brons te gebruiken in hun oorlogsindustrie. De klokken zijn niet teruggevonden na de oorlog en het orginele uurwerk Langestraat Kerk 001bleef alleen over. In 1949 werd het uurwerk uit de toren gehaald, waarschijnlijk op het moment dat de wijzerplaten van het muurwerk boven de galmgaten verplaatst werden naar de torenspits. Het oude uurwerk is vervolgens jarenlang opgeslagen geweest op de oude gemeentewerf. Sinds 1 januari 1975 heeft het Historisch Centrum Genemuiden, onderdeel van de Stichting Vrienden van Oud Genemuiden, het oude torenuurwerk in beheer. Een aantal jaren geleden is het idee opgekomen het oude torenuurwerk te laten restaureren, echter moet dan wel een mooie plek zijn gevonden om het geheel ‘in werking’ te laten zien aan het publiek. Daar is het toen bij gebleven omdat een goede plek toen ontbrak. Onlangs hebben we dit plan echter opnieuw opgepakt en inmiddels is er een werkgroep gevormd om te proberen de restauratie te realiseren. Het is de bedoeling dat het oude torenuurwerk (met een wijzerplaat om de tijd aan te geven) een mooie zichtbare plek krijgt in de hal op de 1e verdieping in ’t Olde Staduus en daar weer de tijd gaat aangeven. Een aantal onderdelen van het uurwerk ontbreekt, onder andere de slinger, de gewichten, de kruk en wijzerplaten. Het namaken van dergelijke onderdelen, met nam de slinger, is erg kostbaar. Het is niet ondenkbaar dat deze en andere onderdelen van het uurwerk nog ergens bij iemand aanwezig zijn. Mocht dit zo zijn, dan stelt de Stichting Vrienden van Oud Genemuiden het bijzonder op prijs als u hierover contact wilt opnemen; telefoon: 06-20013356.

Eiernetjes ter koop in het Historisch Centrum Genemuiden

Afbeeldingsresultaat voor eiernetjes te koop

Het duurt nog even, maar in het Historisch Centrum Genemuiden (vroeger de ‘Oudheidkamer’) wordt al weer nagedacht over Pasen. En daar hoort voor de jeugd, volgens Genemuider traditie, een eiernetje bij!

Zo’n eiernetje werd gehaakt van wit katoen, met een pluim onderaan. Het werd door kinderen om de hals gedragen en gevuld met een sinaasappel, een paasei, hardgekookte eieren en eventueel wat noten en kleine paaseitjes.

Vanaf heden zijn er weer eiernetjes te koop in Het Historisch Centrum Genemuiden (HCG). De prijs is € 2,50 en het HCG is elke zaterdagmiddag van 14.00 tot 17.00 uur geopend. Wie er zeker van wil zijn niet achter het net te vissen (vorig jaar waren ze vlak voor Pasen uitverkocht!) kan vooraf ook telefonisch een netje bestellen: op zaterdagmiddag in het HCG (038-3855801) of door de weeks op nummer 038-3855472.

Iepekraessien mooiste Gaellemuniger mens-woord

Iepekraesien (klein mensje) is het mooiste Genemuider mensenwoord. Dat hebben de aanwezigen bij de opening van Eikoerei in het Hervormd Centrum bepaald. Zij konden kiezen uit vijf woorden die eerder de meeste stemmen kregen van Genemuidenaren. Voor de verkiezing waren eerder maar liefst 230 echte Genemuider woorden binnengekomen, vertelde Jannie Bakker vrijdagavond.

img_6557-500x750   img_6536-800x533

Zij gaf na de verkiezing een oorkonde met daarop het winnende woord aan wethouder Gerrit Knol. “Wij vragen van vluchtelingen om zo snel mogelijk Nederlands te spreken zodat ze zo snel mogelijk meedoen. Dan mogen wij vragen dat ze op het stadhuis ook met de mensen kunnen communiceren. En daar hoort dialect bij”, aldus Bakker. Knol was dat eigenlijk met haar eens en volgens hem wordt in het college ook veel dialect gesproken. Knol kende veel uitdrukkingen die vrijdag voorbijkwamen. “Weinig mensen weten het vermoedelijk, maar zijn vader is in Genemuiden geboren. Van mijn opa heb ik dus veel geleerd.”

Eikoerei werd vrijdag 16 september jl. geopend door Arie Slob. De voormalig leider van de ChristenUnie is tegenwoordig directeur van het Historisch Centrum Overijssel en de IJsselacademie. Hij is een warm pleitbezorger van het Nedersaksisch, zei hij vrijdag. Na de opening waren er onder meer een grote Genemuider taalquiz, een optreden van Jan Last en Wout Bekendam en verhalen van bijvoorbeeld Riek van der Wulp en Jan Nijboer. En natuurlijk kwamen er veel schitterende woorden voorbij, zoals frabbe, pierekerd, smiesterd, bleerbalg en doedel….

[Met dank aan Genemuidenactueel.nl]

Wedstrijdreglement ‘Dichtn over ’t Diep’

Op vrijdag 16 en zaterdag 17 september 2016 wordt in Genemuiden weer het streektaalfestival ‘Eikoerei’ gehouden. Daaraan vooraf schrijft de organisator (SCEG), in samenwerking met de Gællemuniger Taelkrink, een dialect-dichtwedstrijd uit, getiteld: ‘Dichtn over ’t Diep’.

‘Het Diep’ is de Genemuider naam voor de rivier het Zwarte Water, zoals die bij Genemuiden langs loopt en iets verderop via het Zwolse Diep uitmondt in het IJsselmeer (vroeger in de Zuiderzee).

Klik hier voor het wedstrijdelement

Wedstrijdreglement_Diep

Geslaagde Luiemotte viering 2016!

2016_160502_Luiemotte (20)  2016_160502_Luiemotte (32)

De Luiemottes werden dit jaar op 2 mei om 19.00 uur bij het Historisch Centrum Genemuiden opgewacht door dames en heren die voor deze bijzondere gelegenheid in Genemuider klederdracht waren. Dat maakte het geheel nog feestelijker en nadat voorzitter Sijm van Lente iedereen had welkom geheten nam hij zijn pet eerst even af, want hij vond het geweldig dat er dit jaar weer drie Luiemottes mee liepen!

Het wedstrijd gebeuren was er dit jaar afgehaald en dat maakte de drempel minder hoog om ook mee te gaan doen volgens  Van Lente. En het heeft gewerkt, voor volgend jaar heeft zich inmiddels al weer een deelnemer aangemeld en onverwachts hebben twee fotografen van Genemuidenactueel ook toegezegd een Luiemotte te gaan maken.

Natuurlijk hopen die dat hun collega’s ook mee werken en volgens Van Lente konden Breman.net en Gaellemuun.nl nu ook niet achterblijven ! We zullen zien volgend jaar.

Daarna kreeg Burgemeester Bilder het woord en kon zich eigenlijk alleen maar aansluiten bij de woorden van Van Lente. Hij vond het een hele bijzonder traditie die ook zeker in ere gehouden moet worden, dus ook hij is benieuwd naar de optocht van volgend jaar. Iedereen kreeg van hem een vaantje en een zak snoep uitgereikt, op een later tijdstip krijgt iedere deelnemer nog een medaille.

Vervolgens gingen ze nog door Genemuiden in optocht met luid gezang , om daarna als eindpunt even bij De Meente naar binnen te gaan waar de bewoners de drie Luiemottes nog eens rustig konden bewonderen.

Voor foto’s en film klik op: GenemuidenActueel, Breman.net en Geallemuun.nl